مرکز اطلاعات شهری ارومیه

UrmiaCity.ir
مرکز اطلاعات شهری ارومیه

اولین مرکز اطلاع رسانی ارومیه
استان آذربایجان غربی

طبقه بندی موضوعی

دریاچه ارومیه
دریاچه ارومیه بزرگترین سطح آبی کشور بوده که مابین دو استان آذربایجان غربی و شرقی قرار دارد . میانگین طول ان  بطور تقریب 140 کیلومتر و پهنای ان بین 16 الی 63 کیلومتر متغیر است . وسعت دریاچه بر اساس عکس های ماهوارهای در سال 1990 معادل 5263 کیلومتر مربع بر اورد شده است ،  اما مساحت متوسط دریاچه را در حدود 5500 کیلومتر مربع تخمین زده اند.عمق متوسط این دریاچه 4/5 متر و حداکثر عمق 13 متر در شمال دریاچه و حجم تقریبی آن 31 میلیارد متر مکعب می باشد

دریاچه ارومیه

تاریخچه

نام کهن این دریاچه چیچَست بوده‌است. این واژه، واژه‌ایست از زبان اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بوده‌است. دریاچهٔ چیچست در اسطوره‌های ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصهٔ بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانهٔ این دریاچه بوده‌است. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غول‌آسا و سهمگین آن را می‌گشاید و از چنگ دیوان به‌در می‌آورد، در نزدیکی همین دریاچه بوده و بسیاری از اسطوره‌های دیگر.

در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده شد.

دریاچهٔ ارومیه یکی از زیستگاه‌های طبیعی مهم در منطقهٔ آذربایجان که در عین حال برای ورزش‌های آبی همانند شنا، قایقرانی و اسکی روی آب نیز بسیار مناسب می‌باشد، در آستانهٔ خشک شدن است. این دریاچه که با سواحل زیبا و آب‌شور خود گردشگران بسیاری را در فصول مختلف و علی‌الخصوص در تابستان به‌سوی خود جلب می‌نماید، از نظر داشتن موادّ معدنی گوناگون، دارای یکی از کمیاب‌ترین منابع طبیعی بوده و امروزه با تهدیدی بسیار جدی روبروست.

 

دریاچه ارومیه از دو محیط آبی و خشکی تشکیل شده است :
 1- محیط آبی
 2- محیط خشکی

اهمیت و ارزش پارک ملی :
-
 ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه های حیات وحش
-  ارزش حفاظتی به جهت داشتن انواع گونه های پوشش گیاهی در سطح جزایر
-   ایجاد تعادل طبیعی در منطقه آذربایجان
-  ارزش توریستی ، تفریحی و اجتماعی
-  داشتن عناوینی بمانند : پارک ملی ، اندو ختگاه زیست سپهر و تالاب بین المللی
-   ارزش طبی ( لجن درمانی )
-  ذخیره گاه زیست سپهر
-
 تالاب بین المللی ( ثبت شده در کنوانسیون رامسر )

جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه :
 پارک ملی دریاچه ارومیه شامل 102 جزیره بزرگ و کوچک می باشد که مهمترین آنها عبارتند از :
جزیره کبودان ( قویون داغی
) با 3125 هکتار مساحت
جزیره اشک با 1250 هکتار مساحت
جزیره اسپیر با 1250 هکتار مساحت
جزیره آرزو با 800 هکتار مساحت
جزایر نهگانه ( محل تخمگذاری پرندگان)

مشخصات حوزه آبریز دریاچه ارومیه :
وسعت حوزه : 51876 کیلومتر مربع
عمده ترین اجزای تشکیل دهنده 
تپه ها                               21 درصد
نواحی کوهستانی                38 درصد
فلاتها و تراسهای فوقانی       11/2 درصد
 

منابع آب دریاچه ارومیه  :                                                    
 21رودخانه دائمی و 7 رود خانه فصلی و 39 مسیل
 چشمه های داخل دریاچه
 بارشهای مستقیم باران و برف

دریاچه ارومیه


ویژگیهای زیستی دریاچه ارومیه :
1- حوضه دریاچه ارومیه جزو تقسیم بندی های مرکز تنوع گیاهان WWF  و IUCN    قرار دارد .               
2- در حوضه اکولوژیکی دریاچه ارومیه 546 گونه گیاهی به ثبت رسیده است .
جوامع گیاهی اصلی عبارتند از :
گیاهان شور پسند  (
Halophytic   )
گیاهان شن پسند (
pseammaphytic  )
گیاهان خشکی زی (
Xerophytic )
گیاهان آب پسند (
Hydrophtic   )
3- دریاچه ارومیه شامل انبوه فراوانی از جلبک های سبز – آبی می باشد .
تولید بالای این جلبکها اساس زنجیره غذایی را ایجاد مینماید .
4- در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه ،27 گونه پستاندار ،  212 گونه پرنده ، 41 گونه خزنده ، 7 گونه دوزیست و 26 گونه ماهی وجود دارد .
5- دریاچه ارومیه زیستگاه زمستان گذرانی گروههای بزرگی از مرغان آبزی  ( بویژه اردکها و مرغان دراز پا
Waders ) می باشد . علاوه بر این بزرگترین کلنیهای تولید مثلی فلامینگو در ایران و همچنین پلیکان سفید را پذیرا می شود .
6- دو نوع از پستانداران در معرض نابودی به جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه معرفی و در آنجا جمعیت آنها افزایش یافت . این دو نوع پستاندار گوزن زرد ایرانی  
Dama  mesopotamica و قوچ و میش ارمنی  Ovis  orientalis  gimelini  می باشد .  
7- مهمترین بی مهره آبزی دریاچه ارومیه  
Artemia  urmiana  می باشد که یک گونه میگوی بومی آب شور است . این جانور از رده سخت پوستان بوده و تامین کننده غذای بسیاری از گونه های مهم پرندگان ( فلامینگو ) می باشد .
8- در دریاچه ارومیه تعداد زیادی زیستگاه های آبی و خشکی وجود دارد . 17 سایت بحرانی شامل خود دریاچه بعضی زیستگاه های خشکی مهم و تالابهای اطراف دریاچه به عنوان مهمترین نواحی جهت مدیریت حفاظتی و حمایتی مطرح شده اند .

گونه های در معرض تهدید پرندگان ثبت شده در حوزه اکولوژیکی دریاچه ارومیه(سال 1379
IUCN
)
با کلان کوچک  -   اردک بلوطی  -  غاز پیشانی سفید کوچک  -   خروس کولی دشتی -  عروس غاز -  میش مرغ -  اردک مرمری -  متای پاسرخ -   اردک سرسفید -  دلیجه کوچک


برگرفته شده از ویکی پدیا